Menu

NACZELNY RZECZNIK ODPOWIEDZIALNOŚCI ZAWODOWEJ

Grażyna Rogala-Pawelczyk – Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej VII Kadencji

Pielęgniarki i położne ponoszą odpowiedzialność za cały zakres działalności zawodowej, w tym także za sferę relacji pielęgniarka – pacjent – członkowie zespołu terapeutycznego. Pielęgniarki i położne podlegają regułom prawnym i moralnym funkcjonującym w społeczeństwie na zasadzie powszechności, a za swoją działalność ponoszą odpowiedzialność:

  • prawną:
  • karną,
  • cywilną,
  • dyscyplinarną,
  • administracyjną.
  • zawodową (w tym etyczną).

Odpowiedzialność pielęgniarki i położnej określają:

  • przepisy regulujące wykonywanie zawodu pielęgniarki i zawodu położnej,
  • Kodeks pracy,
  • Kodeks karny,
  • Kodeks cywilny,
  • Regulaminy zakładowe,
  • Zakresy obowiązków, uprawnień, odpowiedzialności na stanowisku pracy,
  • Kodeks etyki zawodowej pielęgniarki i położnej Rzeczypospolitej Polskiej.

Opowiedzialność zawodową ponoszą pielęgniarki i położne przed organami samorządu pielęgniarek i położnych (rzecznikiem odpowiedzialności zawodowej i sądem pielęgniarek i położnych) za:

  • zawinione naruszenie zasad wykonywania zawodu
  • naruszenie przepisów regulujących wykonywanie zawodu pielęgniarki i położnej
  • postępowanie sprzeczne z zasadami etyki zawodowej.

Rzecznik odpowiedzialności zawodowej obowiązany jest badać i uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść pielęgniarki lub położnej, której dotyczy postępowanie.

Rzecznik odpowiedzialności zawodowej i członek sądu pielęgniarek i położnych nie może pełnić swojej funkcji w okresie, kiedy przeciw niemu toczy się postępowanie karne lub postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej. Rzecznik odpowiedzialności zawodowej wszczyna postępowanie wyjaśniające, jeżeli uzyskał wiarygodną informację o przewinieniu z zakresu odpowiedzialności zawodowej. Rzecznik odpowiedzialności zawodowej przed wszczęciem postępowania wyjaśniającego bada z urzędu, czy nie zachodzą okoliczności wyłączające postępowanie.

W przypadku stwierdzenia takich okoliczności, rzecznik odpowiedzialności zawodowej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które doręcza wraz z uzasadnieniem pokrzywdzonemu i pielęgniarce lub położnej, na którą złożono skargę. Jeżeli okoliczności, o których mowa wyżej wystąpią w toku postępowania wyjaśniającego, rzecznik odpowiedzialności zawodowej wydaje postanowienie o umorzeniu wszczętego postępowania, które doręcza wraz z uzasadnieniem pokrzywdzonemu i pielęgniarce lub położnej, której dotyczy postępowanie.

Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego pokrzywdzonemu przysługuje zażalenie do Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej, a jeżeli postanowienie to wydał Naczelny Rzecznik – zażalenie przysługuje do Naczelnego Sądu Pielęgniarek i Położnych.

Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego lub o umorzeniu tego postępowania, przeprowadzonego przez zastępcę okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej, wymaga zatwierdzenia przez okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej. Jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia postępowania lub zebrane w jego toku zawierają ostateczne podstawy do przedstawienia zarzutów pielęgniarce lub położnej, której dotyczy postępowanie, rzecznik odpowiedzialności zawodowej sporządza postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie pielęgniarce lub położnej i przesłuchuje ją na okoliczność tych zarzutów.

Postanowienie o przedstawieniu zarzutów zawiera: wskazanie pielęgniarki lub położnej, dokładne określenie zarzucanego jej przewinienia zawodowego i uzasadnienie.

Na wniosek pielęgniarki lub położnej, której dotyczy postępowanie, jej obrońca może być obecny przy składaniu wyjaśnień. W toku postępowania wyjaśniającego rzecznik odpowiedzialności zawodowej powinien dążyć do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. W tym celu może on przesłuchać pielęgniarkę, której dotyczy postępowanie, świadków, biegłych, jak również wprowadzić inne dowody. Odmowa złożenia wyjaśnień przez pielęgniarkę lub położną, której dotyczy postępowanie, nie wstrzymuje postępowania.

Analiza spraw toczących się w organach okręgowych rzeczników odpowiedzialności zawodowej oraz Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej, a także analiza ankiet i wniosków pokontrolnych zastępców Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej pozwoliły na wysunięcie następujących spostrzeżeń: w zakładach opieki zdrowotnej drastycznie ulegają pogorszeniu warunki wykonywania pracy ze względu na zmniejszenie liczby pielęgniarek, położnych oraz zwalnianie personelu pomocniczego, wycofanie się pracodawców z udziału w finansowaniu kształcenia i doskonalenia podyplomowego pielęgniarek i położnych, przesunęło cały ciężar finansowy na zainteresowane pielęgniarki i położne, w sytuacji znacznych niedoborów finansowych i niskich poborów pielęgniarek i położnych nie jest faktycznie możliwe doskonalenie się na własny koszt. Powoduje to obniżenie jakości pracy oraz obniżenie poziomu wiedzy i kwalifikacji, obserwuje się sytuację pozostawania na dyżurze jednej pielęgniarki z grupą kilkudziesięciu pacjentów, co stanowi zagrożenie zarówno dla pacjentów, jak i pielęgniarek i położnych, w wielu zakładach nie ma jasno sprecyzowanych zakresów obowiązków i odpowiedzialności pielęgniarek i położnych. Niejednokrotnie zleca się pielęgniarkom i położnym wykonywanie czynności porządkowych i innych wykonywanych dotychczas przez personel pomocniczy. Stan taki prowadzi do przeciążenia pielęgniarek pracą przy jednoczesnej niemożliwości realizacji zadań w zakresie opieki nad pacjentem, w sytuacji dalszego zmniejszania zatrudnienia, pod znakiem zapytania staje realizacja zadań pielęgniarki, w tym podstawowych w diagnozowaniu i leczeniu.

Reasumując można przypuszczać, że niewłaściwa organizacja pracy, niedobory kadrowe, niemożność podnoszenia kwalifikacji oraz przeciążenie pracą są przyczynami wzrostu zaniedbań i wykroczeń zawodowych. W przypadku utrzymania się aktualnej polityki resortu wobec pielęgniarek i położnych, omawiany stan będzie się nasilać.

Niezbędne staje się więc podjęcie działań, nie tyle dla zawodu pielęgniarki i położnej, ale przede wszystkim dla bezpieczeństwa i dobra pacjenta.

Kancelaria Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Pielęgniarek i Położnych czynna od poniedziałku do piątku w godzinach: 8.00 – 16.00

Specjalista w Kancelarii NRzOZ: mgr Małgorzata Kilarska
tel. 22-327-61-76; 22-327-61-61 | e-mail: nroz@nipip.pl

Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej lub jego zastępcy pełnią dyżur w godzinach 11.00 – 15.00

  • lipiec: 28
  • sierpień: 11 i 25
  • wrzesień:8 i 14
  • październik: 13 i 27
  • listopad: 10 i 24
  • grudzień: 8 i 22
Zastępcy Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej
  • Czepiel-Kloc Franciszka
  • Czyż Zofia
  • Dziedzic-Płanda Janina
  • Falerowska Zofia
  • Gos Alicja
  • Huptas Marzena
  • Łoś Jolanta
  • Miller Marzena
  • Rasińska Bożena
  • Rogula Ewa
  • Rubaszewska Monika
  • Rusin-Hajdasz Beata
  • Siedlecki Robert
  • Siwiec Lucyna
  • Stefaniak-Gromadka Wiesława
  • Tomsza Beata