Menu

Close-up Of Hand Holding Sugar Level Checking Machine

To międzynarodowe święto jest obchodzone w rocznicę urodzin odkrywcy insuliny, Fredericka Bantinga. Zostało ustanowione przez Międzynarodową Federację Diabetologiczną w 1991 roku.

Cukrzyca to jedna z najbardziej rozpowszechnionych chorób na świecie – według WHO choruje na nią 175 milionów ludzi, zaliczana jest także do chorób cywilizacyjnych. Na cukrzycę zapadają ludzie młodzi i starsi, nie ma na to wpływu płeć, rasa, rejon świata. Co gorsza, z każdym rokiem gwałtowanie zwiększa się zachorowalność – według WHO w 2025 roku liczba chorych przekroczy 300 milionów! Rozpowszechnienie cukrzycy w ostatnim czasie przybrało więc rozmiary pandemii.

Cukrzyca nadal jest chorobą nieuleczalną, dobrze więc, że w mediach pojawia się jest coraz więcej informacji, rozmów ze specjalistami, porad na temat diety i stylu życia, jaki należy prowadzić. Prócz akcji informacyjnych dla społeczeństwa potrzebne są jednak także szkolenia dla personelu medycznego, żeby umożliwić wczesne wykrywanie cukrzycy. Trzeba zapewnić odpowiednie szkolenia pielęgniarkom, położnym, które sprawują opiekę nad chorymi na cukrzycę na co dzień, bo – jak to określiła Anne-Marie Felton, przewodnicząca Foundation of Europa Nurses in Diabetes (FEND) – żeby przygotować pacjenta do samoopieki w cukrzycy pielęgniarka, położna powinna pełnić funkcję: edukatora, klinicysty, badacza, menadżera, źródła opinii i informacji, innowatora, adwokata, doradcy.

Insulina ma 97 lat

Dziś obchodzimy Światowy Dzień Cukrzycy rocznicę. To jednocześnie rocznica urodzin Fredericka Bantinga, odkrywcy insuliny.

Pharmaceutical. 1982.0498.04.

ILETIN, LILLY źródło: https://www.flickr.com/photos/nationalmuseumofamericanhistory/10577544635

23 stycznia 1922 roku to dzień, który zmienił życie nie tylko 14-letniego Leonarda Thompsona. Chłopiec miał 14 lat i ważył 8kg, zapadał i wybudzał się ze śpiączki cukrzycowej, umierał. Zrozpaczony ojciec Loenarda zgodził się na eksperymentalne podanie mu leku, który dotąd testowano jedynie na psach. Pierwsze podanie insuliny wołowej nastąpiło 11 stycznia 1922 roku, ale niestety nie przyniosło spektakularnych wyników w walce z cukrzycą, a spowodowało wystąpienie ciężkiej reakcji alergicznej. Na drugie podanie, już oczyszczonej insuliny zdecydowano się 23 stycznia 1922 roku – wtedy nastąpił przełom. Poziom glikemii u chłopca wyniósł (77mg%, a wcześniej ponad 520mg%). Chłopiec otrzymywał insulinę kilka razy dziennie. W rezultacie stężenie glukozy we krwi oraz moczu zostało obniżone, a w moczu nie wykryto obecności ciał ketonowych. W lutym 1922 roku zakwalifikowano 6 osób do leczenia insuliną i w każdym przypadku zakończyło się ono sukcesem.

Leonard zmarł prawdopodobnie z powodu zapalenia płuc, będącego powikłaniem cukrzycy (1908–1935).

Rok przed tymi zdarzeniami pracowity młody chirurg Frederick Banting z Toronto w Kanadzie dokonał kluczowego odkrycia. Już od kilku lat prowadził on badania dotyczące roli trzustki w regulowaniu metabolizmu. Do badań włączył się także J.R.R. Macleod, kierownik instytutu badawczego, w którym pracował Banting, choć początkowo był wobec nich sceptyczny. Użyczył mu jednak kilka psów do eksperymentów oraz przydzielił do pomocy chętnego studenta medycyny – Charlesa Besta. Badania na psach wypadały zadowalająco. Profesor Macleod wyjechał na wakacje, a kiedy wrócił, zachęcony wynikami do prac, zaangażował cały zespół – w tym utalentowanego biochemika J.B. Collipa. Młodzi naukowcy nazwali badany ekstrakt trzustkowy „isletyną”. Na przełomie 1921 i 1922 roku produkowali i oczyszczali insulinę aż do przełomowego podania insuliny Leonardowi Thompsonowi.

Za odkrycie insuliny Banting wraz z Macleodem zostali w 1923 roku nagrodzeni Nagrodą Nobla. Przed nim było wielu lekarzy, których ten temat pasjonował. Na przykład niemiecki anatomopatolog Paul Langerhans odkrył w 1869 roku komórki trzustki produkujące insulinę, które później nazwano jego imieniem.

Już latem 1922 roku dwie firmy farmaceutyczne – Connaught Laboratories z Indianapolis i Eli Lilly z Toronto, zajęły się produkcją insuliny na wielką skalę, najpierw z trzustek wołowych, a później ze świńskich. Pierwsze insuliny o nazwie „Iletin” opuściły zakład produkcyjny 26 czerwca 1922 roku.

Insulina w Polsce była produkowana już dwa lata po jej odkryciu przez zespół lekarzy w Toronto. W styczniu 1924 roku w Państwowym Zakładzie Higieny (PZH) w Warszawie, przy ul. Chocimskiej 24 rozpoczęto produkcję insuliny. Polska stała się w ten sposób jednym z pierwszych krajów europejskich obok Danii, Anglii, Hiszpanii, Holandii, które uruchomiły produkcję nowego leku.

Produkcja insuliny zaczęła rosnąć, gdy zwiększyły się dostawy trzustki wieprzowej i bydlęcej. Wtedy też zaczęła spadać cena leku. W 1932 roku zmniejszyła się ona o 90% w porównaniu do tej z 1922 roku. Dzięki temu leczenie tym hormonem stało się powszechnie dostępne.

Źródło: Magazyn Pielęgniarki i Położnej