Menu

Na podstawie danych statystycznych
przekazanych przez okręgowe izby pielęgniarek i położnych.

Wprowadzenie

W związku z monitorowaniem przeszkolenia odbywanego przez pielęgniarkę lub położną, które nie wykonują zawodu łącznie przez okres dłuższy niż 5 lat w okresie ostatnich 6 lat, na podstawie art. 26 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 576), Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych zwróciła się do okręgowych rad pielęgniarek i położnych, z prośbą o przekazanie danych dotyczących okresu od 2014 do 2018 w zakresie liczby pielęgniarek i położnych, które uzyskały zaświadczenie o przeszkoleniu i czas trwania ww. przeszkolenia.

Otrzymano dane z 45 okręgowych rad pielęgniarek i położnych, co stanowi 100% okręgowych izb pielęgniarek i położnych.

I. Liczba pielęgniarek i położnych, które uzyskały zaświadczenie o przeszkoleniu z powodu niewykonywania zawodu łącznie przez okres dłuższy niż 5 lat w okresie ostatnich 6 lat i czas trwania ww. przeszkolenia – dane za okres 2014-2018.

W latach 2014-2018 w 45 okręgowych radach pielęgniarek i położnych przeszkolono łącznie 1994 pielęgniarek i 304 położnych.

Najwięcej pielęgniarek przeszkolono w województwie mazowieckim – 442 pielęgniarek (co stanowi 22,16% wszystkich przeszkolonych pielęgniarek), w tym w ORPiP w Warszawie przeszkolono 373 pielęgniarek (18,70% wszystkich przeszkolonych pielęgniarek).

Największą liczbę położnych przeszkolono w województwie małopolskim i mazowieckim po – 36 położnych (co stanowi 23,68% wszystkich przeszkolonych położnych), w tym w ORPiP w Krakowie przeszkolono 36 położnych (11,84% wszystkich przeszkolonych położnych), oraz w ORPiP w Warszawie 36 położnych (11,84% wszystkich przeszkolonych położnych).

Taka liczba przeszkolonych pielęgniarek i położnych może mieć związek z bardzo dużą liczbą zarejestrowanych pielęgniarek i położnych w województwie małopolskim i mazowieckim, w szczególności w Małopolskiej Izbie Pielęgniarek i Położnych oraz Warszawskiej Izbie Pielęgniarek i Położnych.

Dane dotyczące liczby przeszkolonych pielęgniarek i położnych w latach 2014 – 2018, w poszczególnych okręgowych radach pielęgniarek i położnych, z podziałem na województwa przedstawia tabela nr 1.

Najwięcej pielęgniarek uzyskało zaświadczenie o przeszkoleniu w roku 2015 – 562 (co stanowi 28,18% wszystkich przeszkolonych pielęgniarek) oraz w roku 2014 – 436 (21,86% ogółem przeszkolonych pielęgniarek). Najmniej pielęgniarek zostało przeszkolonych w 2017 roku – 303 (15,19% ogółem przeszkolonych pielęgniarek).

Najwięcej położnych uzyskało zaświadczenie o przeszkoleniu w roku 2015 – 69 położne (co stanowi 22,69% ogółu przeszkolonych położnych).

Można domniemywać, iż wzrost liczby przeszkolonych pielęgniarek i położnych w roku 2015 wynikał z przyjętych rozporządzeń Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, wprowadzających gwarancję środków finansowych przeznaczonych na realizację podwyżek wynagrodzeń dla pielęgniarek i położnych. Powyższe, prawdopodobnie miało także wpływ na wzrost liczby absolwentów w roku 2018 na kierunku pielęgniarstwo i na kierunku położnictwo, którzy uzyskali po raz pierwszy prawo wykonywania zawodu.

Szczegółowe dane dotyczące liczby pielęgniarek i położnych, które uzyskały zaświadczenie o przeszkoleniu z powodu przerwy w wykonywaniu zawodu (w rozumieniu art. 26 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej), za lata 2014 – 2018 przedstawia wykres nr 1.

II. Udział pielęgniarek przeszkolonych z powodu przerwy w wykonywaniu zawodu (w rozumieniu art. 26 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej) w odniesieniu do wchodzących do systemu ochrony zdrowia.

W badanych latach liczba absolwentów studiów na kierunku pielęgniarstwo, którzy uzyskali po raz pierwszy prawo wykonywania zawodu pielęgniarki wynosiła 20020 i w poszczególnych latach kształtowała się następująco, w roku: 2014 – 3467, 2015 – 3762, 2016 – 3976, 2017 – 4197, 2018 – 4618.

Można przyjąć, iż absolwenci, którzy zgłaszali się do okręgowych izb pielęgniarek i położnych po stwierdzenie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki podjęli pracę w placówkach ochrony zdrowia.

Biorąc także pod uwagę fakt, iż do okręgowych izb pielęgniarek i położnych zgłaszają się na przeszkolenie pielęgniarki i położne, które zamierzają podjąć pracę w zawodzie, należy przyjąć, że do systemu ochrony zdrowia w latach 2014 – 2018 weszło 1964 pielęgniarek, co stanowi 9,81% wszystkich pielęgniarek, które weszły do systemu ochrony zdrowia.

Udział pielęgniarek przeszkolonych z powodu przerwy w wykonywaniu zawodu (w rozumieniu art. 26 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej), w odniesieniu do wchodzących do systemu ochrony zdrowia przedstawia tabela nr 2.

Analogiczna sytuacja odnosi się do położnych. W badanych latach liczba absolwentów studiów na kierunku położnictwo, którzy uzyskali po raz pierwszy prawo wykonywania zawodu położnej wynosiła 4005 i w poszczególnych latach kształtowała się następująco, w roku: 2014 – 764, 2015 – 733, 2016 – 803, 2017 – 836, 2018 – 869. Szczegółowe dane przedstawia wykres nr 3.

W odniesieniu do liczby przeszkolonych położnych z powodu przerwy w wykonywaniu zawodu, także można przyjąć, iż do systemu ochrony zdrowia w latach 2014–2018 weszło 304 położnych i stanowią one 7,59% ogółu położnych, które weszły do systemu ochrony zdrowia. Szczegółowe dane zawarto w tabeli nr 3.

III. Czas trwania przeszkolenia z powodu przerwy w wykonywaniu zawodu (w rozumieniu art. 26 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej).

 Zgodnie z ramowym Programem przeszkolenia, sposobu i trybu odbywania oraz zaliczenia przeszkolenia przez pielęgniarkę lub położną, które nie wykonują zawodu łącznie przez okres dłuższy niż 5 lat w okresie ostatnich 6 lat[1], przeszkolenie nie może trwać krócej niż trzy miesiące i dłużej niż sześć miesięcy.

Czas trwania przeszkolenia ustala okręgowa rada pielęgniarek i położnych lub jej prezydium, indywidualnie dla każdego wnioskodawcy, po ocenie złożonych dokumentów pod względem formalnoprawnym, w zależności od długości okresu niewykonywania zawodu i wynosi on:

  1. 3 miesiące, w przypadku gdy okres niewykonywania zawodu wynosi od 5 do 10 lat,
  2. 4 miesiące, w przypadku gdy okres niewykonywania zawodu wynosi powyżej 10 do 15 lat,
  3. 5 miesięcy, w przypadku gdy okres niewykonywania zawodu wynosi powyżej 15 do 20 lat,
  4. 6 miesięcy, w przypadku gdy okres niewykonywania zawodu wynosi powyżej 20 lat.

Czas trwania przeszkolenia pielęgniarek w 2017-2018 kształtował się następująco: sześć miesięcy – 251 (40,94% ogółu przeszkolonych pielęgniarek); trzy miesiące – 197 pielęgniarek (32,13%); pięć miesięcy – 85 (13,86%); cztery miesiące – 79 (12,88%); osiem miesięcy – 1 (0,16%).

Czas trwania przeszkolenia położnych w 2017-2018 przedstawiał się następująco: najwięcej położnych szkoliło się trzy miesiące – 45 położnych (co stanowiło 37,81% ogółu przeszkolonych położnych) oraz sześć miesięcy – 29 położnych (24,36%); następnie cztery miesiące – 27 położnych (22,68%); pięć miesięcy – 18 położnych (15,12%).

Szczegółowe dane w zakresie czasu trwania przeszkolenia pielęgniarek i położnych w badanym okresie przedstawia wykres nr 4.

Analizując dane za lata 2017-2018 należy zwrócić uwagę, iż na przeszkolenie zgłaszały się przede wszystkim pielęgniarki, które nie wykonywały zawodu przez okres powyżej 20 lat i prawdopodobnie nie podjęły pracy w zawodzie po ukończeniu szkoły pielęgniarskiej.

Badania przeprowadzone w latach 2011-2016[2] w tym zakresie wykazały, iż najwięcej pielęgniarek, ukończyło przeszkolenie trwające trzy miesiące i stanowiło to 42,02% ogółu przeszkolonych pielęgniarek.

Wnioski:

  1. W latach 2014 – 2018 zostało przeszkolonych 1994 pielęgniarek i 304 położnych. Stanowiły znaczny udział – 9,06% pielęgniarek oraz 7,05% położnych, wśród osób wykonujących te zawody, które prawdopodobnie weszły do systemu ochrony zdrowia (biorąc pod uwagę liczbę absolwentów na kierunku pielęgniarstwo i kierunku położnictwo, którzy zgłosili się po raz pierwszy po prawo wykonywania zawodu pielęgniarki i położnej i podjęli pracę w placówkach ochrony zdrowia).
  2. Analizując dane za lata 2017-2018 należy zwrócić uwagę, iż na przeszkolenie zgłaszały się przede wszystkim pielęgniarki, które nie wykonywały zawodu przez okres powyżej 20 lat i prawdopodobnie nie podjęły pracy w zawodzie po ukończeniu szkoły pielęgniarskiej i stanowiło to 40,94% ogółu przeszkolonych w badanym okresie.
  3. Należy przypomnieć, iż badania przeprowadzone w latach 2011-2016 w tym zakresie wykazały, iż najwięcej pielęgniarek, ukończyło przeszkolenie trwające trzy miesiące i stanowiło to 42,02% ogółu przeszkolonych pielęgniarek. (okres przeszkolenia obejmujący trzy miesiące obowiązuje pielęgniarkę w przypadku, gdy okres niewykonywania zawodu wynosił od 5 do 10 lat).
  4. W roku 2015 nastąpił znaczny wzrost liczby przeszkolonych pielęgniarek i położnych i stanowiło to: 28,18% ogółu przeszkolonych pielęgniarek i 22,69% ogółu przeszkolonych położnych. Powyższy wzrost prawdopodobnie był spowodowany wejściem w życie rozporządzeń Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, wprowadzających gwarancję środków finansowych przeznaczonych na realizację podwyżek wynagrodzeń dla pielęgniarek i położnych. Wyżej wymienione regulacje prawne miały także prawdopodobnie wpływ na podjęcie decyzji dotyczącej rozpoczęcia studiów na kierunku pielęgniarstwo i położnictwo, o czym świadczy wzrost liczby absolwentów I stopnia na tych kierunkach w roku 2018, którzy uzyskali po raz pierwszy prawo wykonywania zawodu.

Opracowali:

– Jolanta Kubajka-Piotrowska

– Marcin Kosmalski

Dział Merytoryczny w biurze NIPiP

[1] Przyjętego Uchwałą 303/VII/2017 Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych z dnia 14 grudnia 2017 r.

[2] Na podstawie: „Analiza danych dotyczących przeszkolonych pielęgniarek i położnych z powodu niewykonywania zawodu łącznie przez okres dłuższy niż 5 lat w okresie ostatnich 6 lat, w latach 2011-2016”, opracowanej przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych, Warszawa 2017 r.